De waarom fase overleven en waarom het nut heeft

De waarom fase overleven en waarom het nut heeft

Voor ik het wist, belandde ik met mijn tweejarige zoon in een gesprek over geboortes, weeën, de eisprong en seks. Het begon met de simpele opmerking van mij dat de peuter bij opa en oma ging slapen. Waarom? Omdat papa en mama een feestje hebben van iemand die jarig was. Waarom? Omdat diegene x jaar geleden geboren werd. Waarom dan? Aandachtig als hij was en zo eigenwijs als ik was – ik wilde dit spelletje niet verliezen – mompelde ik vervolgens ‘Omdat seks fijn is’. SHIT! Wat als die peuter van mij straks heel blij bij opa en oma verkondigt dat mama seks fijn vindt en mijn schoonmoeder me opbelt om me te vragen wat ik met haar brave zoon én kleinzoon heb gedaan?

De waarom fase is enorm nuttig voor kinderen

We zitten thuis officieel in de waarom fase en hij is niet zo schattig als ik het me had voorgesteld. Ondertussen heb ik wel allemaal theorieën bedacht waarom de ‘waarom fase’ zo belangrijk is en hoe het mij voorbereidt op mijn verdere carrière als moeder. En wat blijkt: mijn theorieën kloppen ook nog, ha!

Jonge kinderen proberen grip op hun wereld te krijgen. Dit doen ze door objecten te benoemen, naar jou te luisteren, mensen te benoemen en zelf te ontdekken. Ze kunnen ineens zinnetjes maken en het avontuur moet natuurlijk verder: Waarom schijnt de zon en zie ik de maan niet? En waarom is het zo dat de vogels niet slapen? Waarom loopt die mevrouw daar? En waarom toetert die auto? Je vraagt je af waar dat kleine koppie allemaal mee bezig is, want weet jij veel waarom die vrouw op straat loopt en die godvergeten kolere vogels hun snavel niet houden als je peuter wil slapen. En toch geef je braaf op alles antwoord. Waarom? Nou, omdat je kind daarmee de wereld gaat begrijpen én zelf ook leert redeneren.

Dat redeneren, daar kwam ik dus achter toen de peuter in de koelkast hing met zijn neus, op zoek naar chocolade. Toen ik vroeg waarom hij dat deed, antwoordde hij: ‘Omdat ik dat wil’. En toen ik nog eens vroeg waarom, zei hij: ‘Omdat ik dat lekker vind’. Bij de derde keer had hij me tuk: ‘Omdat ik dat wil, mama.’ Met andere woorden: het was voor hem heel duidelijk.

Wedstrijdje ‘wie het laatste woord heeft’

Al gauw kreeg ik van mede-ouders te horen dat ik best kan antwoorden dat iets nou eenmaal zo is. Omdat ik iemand ben die ook altijd het waarom van alles wil weten – van waarom er muggen zijn tot aan waarom er zoveel verschillende wolken zijn en verder – snap ik des te meer waarom (haha) deze vragen zo fijn zijn om te stellen voor mijn peuter. Ik wil grip op de situatie krijgen,de situatie kunnen doorgronden en om in te kunnen vullen wat een juiste beslissing zal zijn. Die vragen van de peuter vervul ik met liefde. En soms zie ik het als een wedstrijdje ‘wie het laatste woord heeft’. Alvast als oefening voor als die peuter ooit een puber is en vast ruzie met me maakt en het laatste woord wil. Dan heb ik mooi kunnen oefenen in de peutertijd. Want ik heb dus al een aantal keer de waarom-fase uitgespeeld.

Uitgespeeld, denk je? Jazeker. De peuter verloor al een aantal keer zijn interesse en riep: ‘oh, oké!’ en liep weg. Of omdat ik saai ben, of omdat hij nu echt alle antwoorden heeft die hij nodig had toen hij me vroeg waarom ik op de wc zat en we vervolgens begonnen te filosoferen over poepbacteriën op wc-rollen.

Ik snap wel dat mijn kind me als alwetende ziet

Zolang je kinderen nog klein zijn, zijn de ouders heel slim. Weten ze alles en kun je er altijd terecht. Ik vind het prachtig om te zien dat De Kleinste als eerste naar mij of Jop komt om te vragen waarom iets is, of controleert of iemand anders wel gelijk heeft. Hoe mooi is het om je peuter die lessen mee te mogen geven dat het oké is om vragen te stellen en dat je de antwoorden best mag verifiëren? Ik denk niet dat hij al zo ver is in zijn kleine peuterbrein, maar de moeder in mij is natuurlijk mega trots en fantaseert er vrolijk op los. En ik vind het natuurlijk een hele eer om gezien te worden als de allerslimste in het universum van mijn kleintje.

Wanneer mag je de waarom fase afkappen?

Je komt vast al gauw op het punt dat je klaar bent met de stroom aan ‘waarom’ vragen van je peuter. En hoewel je dus niet direct moet afkappen, is er gelukkig wel een duidelijk moment wanneer dat wel kan. Als je peuter overduidelijk alleen nog maar de vragen stelt omdat hij het leuk vindt om te praten met je, maar de antwoorden hem niet boeien, dan mag je het gerust afkappen. Afleiden is dan de boodschap. Wellicht kun je het samen hebben over iets anders, of samen een spelletje spelen. Het kan zijn dat je peuter gewoon op zoek is naar aandacht en niet zozeer naar antwoorden. En neem van mij aan, de waarom fase kan altijd afgekapt worden als je kind in bed ligt en ineens wil weten waarom hij niet in jouw bed mag, waarom de maan er nu wel ineens is en de zon slaapt, waarom papa beneden is en waarom je niet nog een verhaal voor wil lezen. Geen enkele ouder zou je raar aankijken als je dan de kamer uitrent met een: ‘omdat ik het zeg, en nu slapen!’

Back to Top